Νεοελληνική Γλώσσα β΄ γυμνασίου
• Να συνειδητοποιήσει την έννοια της σύγκρισης μέσα από τους βαθμούς του επιθέτου.
• Να αντιληφθεί το μονολεκτικό και τον περιφραστικό σχηματισμό των παραθετικών του επιθέτου.
• Να εξοικειωθεί µε τις σημασίες, τους συντακτικούς ρόλους και τους κλιτικούς τύπους των προσωπικών αντωνυμιών και µε τις συντακτικές / μορφολογικές ομοιότητες και διαφορές ανάμεσα στους αδύνατους και τους δυνατούς τύπους τους.
• Να συνειδητοποιήσει τη λειτουργικότητα της χρήσης των προσωπικών αντωνυμιών (έµφαση και αντιδιαστολή) κυρίως στο επικοινωνιακό πλαίσιο του προφορικού λόγου και στη λογοτεχνία.
• Να γνωρίσει τα άλλα είδη αντωνυμιών και να εξοικειωθεί µε τους συντακτικούς τους ρόλους (Χρειάζεται να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στη χρήση των αντωνυμιών, επειδή αρκετά προβλήματα στην κατανόηση των κειμένων συνδέονται με την αδυναμία των μαθητών να αναγνωρίσουν το συντακτικό τους ρόλο).
• Να εξοικειωθεί µε τα διάφορα είδη επιρρηματικών προσδιορισμών (µε επιρρήματα και επιρρηματικά σύνολα) και να αφομοιώσει τους τρόπους παραγωγής επιρρημάτων.
• Να εξοικειωθεί µε τα είδη μετοχών (επιρρηματικές, επιθετικές, σε - μένος).
• Να κατανοήσει τις σηµασίες των εγκλίσεων στις ανεξάρτητες προτάσεις (το πραγματικό, το ενδεχόμενο, το επιθυμητό κ.τ.λ.) και τις διαφορετικές χρονικές βαθμίδες του ρήματος.
• Να συνειδητοποιήσει ότι η κλίση των ρημάτων βασίζεται στη διάκριση μεταξύ των δύο φωνών, ότι οι δύο αυτές φωνές δεν ταυτίζονται µε τις αντίστοιχες διαθέσεις και ότι η κλίση του ενεστώτα και παρατατικού των ρημάτων βασίζεται σε διπλό υπόδειγμα τόσο στην ενεργητική όσο και στην παθητική φωνή.
• Να αντιληφθεί ότι τα ρήματα, ανάλογα µε τη σημασία τους και το γραμματικό τους τύπο διακρίνονται σε ενεργητικά, παθητικά, μέσα (αυτοπαθή) και ουδέτερα (Ο συγκεκριμένος διδακτικός στόχος μπορεί να δυσκολέψει τους μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες, καθώς συχνά συγχέεται η διάθεση με τη φωνή. Ωστόσο ο εκπαιδευτικός θα μπορούσε να επιμείνει κυρίως στη μετατροπή της ενεργητικής φωνής σε παθητική και το αντίστροφο, επειδή η χρήση της μιας ή της άλλης συνδέεται με την εστίαση της έμφασης που επιδιώκει ο συγγραφέας).
⇨💡
• Να εξοικειωθεί µε το α΄ και β΄ συνθετικό των σύνθετων λέξεων και ευρύτερα µε το συνδυασμό των δύο συνθετικών τους.
• Να συνειδητοποιήσει τις διαφορές ανάμεσα στα είδη συνθέτων (παρατακτικά, υποτακτικά, κτητικά κ.τ.λ.). (Ο συγκεκριμένος διδακτικός στόχος είναι ιδιαίτερα δύσκολος για τους συγκεκριμένους μαθητές. Πιθανόν είναι αρκετή η εξάσκηση των μαθητών στην αναγνώριση του πρώτου και δεύτερου συνθετικού).
• Να αντιληφθεί ότι οι λέξεις οργανώνονται σε ετυμολογικές οικογένειες µε βάση ένα κοινό θέμα ή μια κοινή ρίζα και να κατανοήσει τις ετυμολογικές συγγένειες που υπάρχουν ανάμεσα σε λέξεις µε την ίδια παραγωγική κατάληξη ή το ίδιο α' ή β΄ συνθετικό.
• Να αντιληφθεί τη διαφορά της γνήσιας από την καταχρηστική σύνθεση και από τα παρασύνθετα.
• Να εξοικειωθεί µε τη χρήση λεξικών διαφόρων ειδών (ερμηνευτικών, ετυμολογικών, κ.τ.λ.).
• Να αντιληφθεί ότι τα ρήματα χωρίζονται σε δύο μεγάλες συντακτικές κατηγορίες (μεταβατικά και αμετάβατα) ανάλογα µε το αν δέχονται ως συμπλήρωμα ένα αντικείμενο.
• Να αντιληφθεί τη λειτουργία του υποκειμένου και του αντικειμένου στην πρόταση και να συνειδητοποιήσει τις διάφορες μορφές τους (ουσιαστικό, αντωνυμία, πρόταση, εμπρόθετο αντικείμενο).
• Να κατανοήσει ότι το υποκείμενο συμφωνεί µε το ρήμα στο πρόσωπο και τον αριθμό.
• Να αντιληφθεί, µε απλό τρόπο, την οργάνωση μιας παραγράφου µε διάφορους τρόπους (αιτιολόγηση, παραδείγματα, σύγκριση, αντίθεση, διαίρεση κ.τ.λ.), ώστε να μπορεί να υποστηρίζει τις απόψεις του.
• Να κατανοήσει τη σκοπιμότητα και την τεχνική των ορισμών.
• Να μπορεί να οργανώνει το λόγο του σε ευρύτερο κείµενο προσέχοντας τη συνοχή και συνεκτικότητά του.
• Να μάθει να χρησιµοποιεί μεθόδους για τον έλεγχο και τη βελτίωση των κειµένων που παράγει.
• Να συλλέγει υλικό από διάφορες πηγές και μαθήματα, και να το χρησιµοποιεί για να συνθέτει απλές εργασίες.
• Να αναπτύσσει ποικίλα κείµενα επιλέγοντας κάθε φορά το κατάλληλο επίπεδο ύφους (λεξιλόγιο, σύνταξη, τύποι και γενικά την κατάλληλη γλωσσική ποικιλία).
• Να ασκηθεί στον περιγραφικό και στον αφηγηματικό τρόπο, απευθυνόμενος κυρίως σε δέκτη που του είναι οικείος.
• Να παρακολουθεί συζητήσεις και να αξιολογεί την ποιότητα και την αποτελεσματικότητα των επιχειρημάτων που χρησιμοποιούν οι ομιλητές.
• Να αναπτύσσει γραπτά και προφορικά, σταδιακά, κείµενα µε επιχειρηματολογία σε θέματα που περιέχουν αφηρημένες έννοιες και να παρουσιάζει µε λογική αλληλουχία τις σκέψεις του σε όποιο μάθημα του δοθεί η ευκαιρία.
• Να γράφει την περίληψη ενός κειµένου µε τη βοήθεια πλαγιότιτλων (Στο συγκεκριμένο διδακτικό στόχο πρέπει να δοθεί αρκετή έμφαση, επειδή η ικανότητα σύνοψης χρησιμεύει ως εργαλείο μελέτης και απομνημόνευσης, ιδιαίτερα για τους συγκεκριμένους μαθητές).
Χατζησαββίδης
Στόχοι
Ο/η μαθητής/τρια επιδιώκεται:• Να συνειδητοποιήσει την έννοια της σύγκρισης μέσα από τους βαθμούς του επιθέτου.
• Να αντιληφθεί το μονολεκτικό και τον περιφραστικό σχηματισμό των παραθετικών του επιθέτου.
• Να εξοικειωθεί µε τις σημασίες, τους συντακτικούς ρόλους και τους κλιτικούς τύπους των προσωπικών αντωνυμιών και µε τις συντακτικές / μορφολογικές ομοιότητες και διαφορές ανάμεσα στους αδύνατους και τους δυνατούς τύπους τους.
• Να συνειδητοποιήσει τη λειτουργικότητα της χρήσης των προσωπικών αντωνυμιών (έµφαση και αντιδιαστολή) κυρίως στο επικοινωνιακό πλαίσιο του προφορικού λόγου και στη λογοτεχνία.
• Να γνωρίσει τα άλλα είδη αντωνυμιών και να εξοικειωθεί µε τους συντακτικούς τους ρόλους (Χρειάζεται να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στη χρήση των αντωνυμιών, επειδή αρκετά προβλήματα στην κατανόηση των κειμένων συνδέονται με την αδυναμία των μαθητών να αναγνωρίσουν το συντακτικό τους ρόλο).
• Να εξοικειωθεί µε τα είδη μετοχών (επιρρηματικές, επιθετικές, σε - μένος).
• Να κατανοήσει τις σηµασίες των εγκλίσεων στις ανεξάρτητες προτάσεις (το πραγματικό, το ενδεχόμενο, το επιθυμητό κ.τ.λ.) και τις διαφορετικές χρονικές βαθμίδες του ρήματος.
 |
| Το βιβλίο |
• Να αντιληφθεί ότι τα ρήματα, ανάλογα µε τη σημασία τους και το γραμματικό τους τύπο διακρίνονται σε ενεργητικά, παθητικά, μέσα (αυτοπαθή) και ουδέτερα (Ο συγκεκριμένος διδακτικός στόχος μπορεί να δυσκολέψει τους μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες, καθώς συχνά συγχέεται η διάθεση με τη φωνή. Ωστόσο ο εκπαιδευτικός θα μπορούσε να επιμείνει κυρίως στη μετατροπή της ενεργητικής φωνής σε παθητική και το αντίστροφο, επειδή η χρήση της μιας ή της άλλης συνδέεται με την εστίαση της έμφασης που επιδιώκει ο συγγραφέας).
⇨💡
• Να εξοικειωθεί µε το α΄ και β΄ συνθετικό των σύνθετων λέξεων και ευρύτερα µε το συνδυασμό των δύο συνθετικών τους.
• Να αντιληφθεί ότι οι λέξεις οργανώνονται σε ετυμολογικές οικογένειες µε βάση ένα κοινό θέμα ή μια κοινή ρίζα και να κατανοήσει τις ετυμολογικές συγγένειες που υπάρχουν ανάμεσα σε λέξεις µε την ίδια παραγωγική κατάληξη ή το ίδιο α' ή β΄ συνθετικό.
• Να αντιληφθεί τη διαφορά της γνήσιας από την καταχρηστική σύνθεση και από τα παρασύνθετα.
• Να εξοικειωθεί µε τη χρήση λεξικών διαφόρων ειδών (ερμηνευτικών, ετυμολογικών, κ.τ.λ.).
• Να αντιληφθεί ότι τα ρήματα χωρίζονται σε δύο μεγάλες συντακτικές κατηγορίες (μεταβατικά και αμετάβατα) ανάλογα µε το αν δέχονται ως συμπλήρωμα ένα αντικείμενο.
• Να αντιληφθεί τη λειτουργία του υποκειμένου και του αντικειμένου στην πρόταση και να συνειδητοποιήσει τις διάφορες μορφές τους (ουσιαστικό, αντωνυμία, πρόταση, εμπρόθετο αντικείμενο).
• Να κατανοήσει ότι το υποκείμενο συμφωνεί µε το ρήμα στο πρόσωπο και τον αριθμό.
• Να αντιληφθεί, µε απλό τρόπο, την οργάνωση μιας παραγράφου µε διάφορους τρόπους (αιτιολόγηση, παραδείγματα, σύγκριση, αντίθεση, διαίρεση κ.τ.λ.), ώστε να μπορεί να υποστηρίζει τις απόψεις του.
• Να κατανοήσει τη σκοπιμότητα και την τεχνική των ορισμών.
• Να μπορεί να οργανώνει το λόγο του σε ευρύτερο κείµενο προσέχοντας τη συνοχή και συνεκτικότητά του.
• Να μάθει να χρησιµοποιεί μεθόδους για τον έλεγχο και τη βελτίωση των κειµένων που παράγει.
• Να συλλέγει υλικό από διάφορες πηγές και μαθήματα, και να το χρησιµοποιεί για να συνθέτει απλές εργασίες.
• Να αναπτύσσει ποικίλα κείµενα επιλέγοντας κάθε φορά το κατάλληλο επίπεδο ύφους (λεξιλόγιο, σύνταξη, τύποι και γενικά την κατάλληλη γλωσσική ποικιλία).
• Να ασκηθεί στον περιγραφικό και στον αφηγηματικό τρόπο, απευθυνόμενος κυρίως σε δέκτη που του είναι οικείος.
• Να παρακολουθεί συζητήσεις και να αξιολογεί την ποιότητα και την αποτελεσματικότητα των επιχειρημάτων που χρησιμοποιούν οι ομιλητές.
• Να αναπτύσσει γραπτά και προφορικά, σταδιακά, κείµενα µε επιχειρηματολογία σε θέματα που περιέχουν αφηρημένες έννοιες και να παρουσιάζει µε λογική αλληλουχία τις σκέψεις του σε όποιο μάθημα του δοθεί η ευκαιρία.
• Να γράφει την περίληψη ενός κειµένου µε τη βοήθεια πλαγιότιτλων (Στο συγκεκριμένο διδακτικό στόχο πρέπει να δοθεί αρκετή έμφαση, επειδή η ικανότητα σύνοψης χρησιμεύει ως εργαλείο μελέτης και απομνημόνευσης, ιδιαίτερα για τους συγκεκριμένους μαθητές).
Χατζησαββίδης
